สภาพอากาศที่ร้อนจัดในประเทศไทยทำให้เกิดปัญหาสุขภาพหลายอย่างตามมา โดยเฉพาะโรคที่มีชื่อว่า โรคฮีทสโตรก (Heat Stroke) หรือโรคลมแดด ที่เกิดจากการที่ร่างกายได้รับความร้อนมากเกินไป โดยส่วนมากจะสูงกว่า 40 องศาเซลเซียส ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีทั้งผู้ที่มีอาการและไม่มีอาการ โดยมีความแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับสภาวะทางร่างกายและความรุนแรงของโรค

อาการโรคฮีทสโตรก (Heat Stroke)

สามารถพบเห็นได้ 2 กลุ่ม

• กลุ่มที่ 1 ผู้ที่มีอาการน้อย มักพบคนไข้ที่มีอาการบวมบริเวณปลายมือ ปลายเท้า และปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะเวียนหัว
• กลุ่มที่ 2 ผู้ป่วยที่มีอาการมาก ได้แก่ กลุ่มคนไข้ที่มีอาการขาดน้ำจากการสูญเสียความร้อนเยอะ และอีกกลุ่ม คือ กลุ่มฮีทสโตรกหรือโรคลมแดดที่เป็นกลุ่มรุนแรงที่สุด โดยอาการส่วนใหญ่ คือ ร่างกายมีอุณหภูมิสูงขึ้น ทำให้ระบบภายในร่างกายทำงานผิดปกติ จนส่งผลทำให้เกิดความผิดปกติได้ ตั้งแต่ปวดหัว มึนศีรษะ และหากยังไม่สามารถควบคุมอุณหภูมิภายในร่างกายได้ ก็อาจทำให้เกิดอาการฮีทสโตรกที่มีความรู้สึกผิดปกติมากกว่าอาการทั่วไป เช่น เกิดภาวะชัก หรือหมดสติจากหัวใจเต้นผิดจังหวะ และรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต

สาเหตุของการเกิดโรคฮีทสโตรกหรือลมแดด

เป็นสภาวะร่างกายของคนที่ไม่สามารถปรับตัวในขณะที่ร่างกายมีอุณหภูมิสูงขึ้น โดยแตกต่างจากผู้ป่วยที่เป็นลมปกติทั่วไป คือ เกิดขึ้นเฉพาะในช่วงที่อยู่กลางแดดหรือบริเวณพื้นที่ที่อากาศถ่ายเทไม่สะดวก

การปฐมพยาบาลเมื่อพบเห็นคนเกิดอาการฮีทสโตรก หรือเป็นลมแดด

ปฐมพยาบาลเบื้องต้นผู้ป่วยเป็นโรคลมแดด หรือฮีทสโตรก สิ่งแรกที่ต้องทำ คือ ต้องดูว่า คนไข้มีภาวะความรู้สึกตัวที่ผิดปกติหรือไม่ หากมีให้คลำชีพจรดูลักษณะการหายใจ หากผิดปกติต้องรีบทำ CPR และโทร 1669 เพื่อเรียกรถพยาบาลมารับผู้ป่วยไปโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด

ส่วนในกรณีของผู้ที่มีอาการไม่รุนแรง และยังมีความรู้สึกตัวที่ปกติอยู่ สามารถนำผู้ป่วยเข้าที่ร่มและให้ดื่มน้ำเยอะ ๆ เพื่อลดอุณหภูมิภายในร่างกาย โดยใช้น้ำแข็ง หรือ Cool Blanket (การใช้ผ้ายางใส่น้ำแข็งลงไป) แล้วให้ผู้ป่วยนอนพักอยู่ตรงนั้น จนกว่าอาการจะหายดี และหากมีพัดลมก็สามารถเปิดพัดลมได้ 

ข้อควรระวังในการปฐมพยาบาล

การใช้ผ้าชุบน้ำในคนไข้ที่เป็นโรคกลุ่มฮีทสโตรกจะไม่ค่อยได้ผล แต่สามารถใช้ได้โดยการเช็ดตัว โดยต้องเช็ดสวนขึ้นมาเข้าทางหัวใจทางเดียว และเปิดพัดลมจะช่วยได้

วิธีการป้องกัน

• หลีกเลี่ยงการอยู่ในที่โล่งแจ้งนานเกินไป
• ดื่มน้ำให้มาก ๆ 
• เลี่ยงการอยู่ในพื้นที่อับอากาศถ่ายเทไม่สะดวก

ไม่ว่าอย่างไรก็ตามโรคฮิทสโตรก (Heat Stroke) หรือโรคลมแดด ถึงแม้เป็นโรคที่ฟังดูไม่อันตราย แต่สำหรับบางคนที่มีอาการรุนแรงอาจต้องพบกับภาวะชักหรือหมดสติจากหัวใจเต้นผิดปกติ จนเป็นเหตุให้เสียชีวิตได้ ดังนั้นหากพบว่า ตนเองเข้าข่ายเป็นโรคนี้ควรมีวิธีการดูแลตัวเองโดยพยายามดื่มน้ำให้เพียงพอ เพื่อไม่ให้ร่างกายมีอุณหภูมิที่สูงเกินไป และหลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมที่อยู่กลางแจ้งมากเกินความจำเป็น